BETALJEMUR ADAMMAKNA Halaman 165 - 172
📜 LAMPIRAN III: FIRASAT, ALAM, & DOA
(Ekstraksi dari Kitab Primbon Betaljemur Adammakna Halaman 165 - 172)
🕰️ Tabel Firasat Waktu (Umum)
Ramalan kejadian berdasarkan jam (Siang & Malam)
| Jam | Awan (Siang) | Bengi (Malam) |
|---|---|---|
| 6 - 7 | Kumpulan mangan (Makan bersama). | Oleh kabar becik (Dapat kabar baik). |
| 7 - 8 | Arep kesusahan utawa kacilakan (Akan susah/celaka). | Ketemu mitra adoh (Bertemu teman jauh). |
| 8 - 9 | Oleh rembug becik (Dapat pembicaraan baik). | Wong sugih arep tetulung (Orang kaya akan menolong). |
| 9 - 10 | Mitra teka rembug becik (Teman datang membawa kabar baik). | Tampa kabar gawe seneng (Terima kabar membahagiakan). |
| 10 - 11 | Sanak teka slamet (Saudara datang selamat). | Dicatur ala (Digunjingkan kejelekan). |
| 11 - 12 | Oleh warta becik (Dapat kabar baik). | Wong teka nata pagawéyan (Orang datang menata pekerjaan). |
| 12 - 1 | Kumpulan mangan (Makan bersama). | Arep ana dhayoh (Akan ada tamu). |
| 1 - 2 | Oleh arta utawa seneng (Dapat uang atau senang). | Arep seneng (Akan senang). |
| 2 - 3 | Dirasani becik (Dibicarakan kebaikannya). | Ana kabar becik (Ada kabar baik). |
| 3 - 4 | Arep tukaran (Akan bertengkar). | Arep kacilakan (Akan celaka). |
| 4 - 5 | Oleh rembug becik (Dapat pembicaraan baik). | Dhayoh teka becik (Tamu datang baik). |
| 5 - 6 | Arep kelangan arta (Akan kehilangan uang). | Arep oleh dhuwit (Akan dapat uang). |
💓 NO. 225: NGALAMATE ATI KRASA TRATABAN
Firasat jika hati berdebar-debar (berdetak kencang)
| Jam | Awan (Siang) | Bengi (Malam) |
|---|---|---|
| 6 - 8 | Arep lara awake utawa kelangan (Akan sakit atau kehilangan). | Arep kena prakara, nanging ora kelangan dhuwit (Kena masalah, tapi tidak hilang uang). |
| 8 - 10 | Ing sajroné omah kono arep ana wong wadon kang lunga nanging éling becik (Ada wanita rumah yang pergi tapi berniat baik). | Arep katemu wong duwe pangkat lan oleh dhuwit (Bertemu orang berpangkat dan dapat uang). |
| 10 - 12 | Arep ana sanak adoh teka mbayar utang utawa oleh kabar babathen (Saudara jauh datang bayar hutang/kabar untung). | Yèn wong lanang sing lali, arep diundang karamean slametan (Jika pria, diundang selamatan). |
| 12 - 2 | Arep kaget weruh getih utawa geni nanging ora nemu kacilakan (Kaget lihat darah/api tapi selamat). | Yèn wong wadon sing lali arep ana wong teka nglamar (Jika wanita, ada yang melamar). |
| 2 - 4 | Arep ana sanak teka nggawa barang, yèn dituku bakal oleh bathi (Saudara datang bawa barang, jika dibeli untung). | Arep kelangan lan susah atine (Akan kehilangan dan susah hati). |
| 4 - 6 | Arep ana dhayoh teka saka adoh ngaluk nginep nanging wong iku ora bener atine (Tamu jauh minta inap tapi niatnya tidak baik). | Arep ana wong teka sumedya golèk mantu, nanging ora kadadean (Ada yang cari mantu, tapi tidak jadi). |
| Lainnya | - | Arep katemu kanca lawas, lan diajak mangan énak (Ketemu teman lama, diajak makan enak). |
🧠 NO. 226: NGALAMATE LALI
Firasat kejadian jika sering lupa
| Jam | Kiwa Awan (Siang Kiri) | Tengen Awan (Siang Kanan) |
|---|---|---|
| 6 - 7 | Kadhayohan (Kedatangan tamu). | Kangelan (Kesulitan). |
| 7 - 8 | Lumaku adoh (Berjalan jauh). | Dirasani wong (Digunjing orang). |
| 8 - 9 | Sadulur teka (Saudara datang). | Lunga adoh (Pergi jauh). |
| 9 - 10 | Arep ana bejane (Akan ada keberuntungan). | Cilaka gedhe (Celaka besar). |
| 10 - 11 | Nemu slamet (Mendapat keselamatan). | Ana pradondi (Ada pertengkaran). |
| 11 - 12 | Sadulur teka (Saudara datang). | Tampa layang (Terima surat). |
| 12 - 1 | Arep lara (Akan sakit). | Sadulur adoh teka (Saudara jauh datang). |
| 1 - 2 | Kelangan sadulur adoh (Kehilangan saudara jauh). | Mangan énak (Makan enak). |
| 2 - 3 | Dhayoh teka (Tamu datang). | Kacilakan (Kecelakaan). |
| 3 - 4 | Arep lumaku (Akan bepergian). | Sadulur adoh teka (Saudara jauh datang). |
| 4 - 5 | Sadulur teka (Saudara datang). | Arep lelungan (Akan bepergian). |
| 5 - 6 | Begja gedhe (Untung besar). | Gedhe begjane (Besar keuntungannya). |
👂 NO. 227: NGALAMATE KUPING MUNI NGING-NGING
Firasat telinga berdenging
| Jam | Kiwa Bengi (Malam Kiri) | Tengen Bengi (Malam Kanan) |
|---|---|---|
| 6 - 7 | Nemu slamet (Selamat). | Kelangan (Kehilangan). |
| 7 - 8 | Dikasihi wanita (Disayangi wanita). | Dirasani sanak dhewe (Digunjing saudara sendiri). |
| 8 - 9 | Kadhayohan (Kedatangan tamu). | Oleh rijeki (Dapat rezeki). |
| 9 - 10 | Diundang mangan enak. | Gedhe begjane (Besar untungnya). |
| 10 - 11 | Oleh rijeki. | Slamet. |
| 11 - 12 | Alangan gedhé (Halangan besar). | Ana wong dhemen (Ada yang suka). |
| 12 - 1 | Sejane gampang (Tujuan tercapai). | Sanak pitutur (Saudara menasihati). |
| 1 - 2 | Ana rembug becik. | Ana papadon (Cekcok). |
| 2 - 3 | Arep padu (Akan bertengkar). | Slamet. |
| 3 - 4 | Ana prakara (Ada masalah). | Kélangan arta (Hilang uang). |
| 4 - 5 | Oleh pagawéyan becik. | Kelangan. |
| 5 - 6 | Dhayoh sanak ana rembug. | Cilaka gedhe. |
🔥 NO. 228: NGALAMATE KUPING KRASA PANAS
Firasat daun telinga terasa panas
A. Siang Hari (Awan)
| Jam | Kiwa (Kiri) | Tengen (Kanan) |
|---|---|---|
| 7 - 8 | Ana prakaran (Ada masalah). | Papadon (Cekcok). |
| 8 - 10 | Ana paekan (Ada jebakan). | Kelangan (Kehilangan). |
| 11 - 12 | Dagangané payu (Dagangan laris). | Olèh rijeki (Dapat rezeki). |
| 12 - ... | Rembugan becik. | Kadhayohan. |
| 3 - 4 | Rembugan wigati (Penting). | Katekan wanita. |
| 5 - 7 | Diajak mangan énak. | Oleh kauntungan. |
B. Malam Hari (Bengi)
| Jam | Kiwa (Kiri) | Tengen (Kanan) |
|---|---|---|
| 7 - 8 | Arep prakaran (Akan berperkara). | Dipitnah wong (Difitnah orang). |
| 9 - 10 | Kélangan. | Dirasani wong (Digunjing). |
| 11 - 12 | Wong tuwane teka. | Katekan mantri. |
| 1 - 2 | Oleh rijeki akeh. | Nemu mukti (Bahagia). |
| 3 - 4 | Dirasani wanita. | Diundang mangan énak. |
| 5 - 6 | Wong tulung becik. | Ketekan sanak. |
👁️ NO. 229: NGALAMATE MRIPAT KONANGAN
Firasat mata berkedut/kunang-kunang
A. Siang Hari (Awan)
| Jam | Kiwa (Kiri) | Tengen (Kanan) |
|---|---|---|
| 6 - 8 | Kedhayohan adoh (Tamu jauh). | Arep dialani wong (Akan dijahati orang). |
| 8 - 10 | Arep seneng lan mangan énak. | Wong ala gawé cilaka. |
| 10 - 12 | Oleh seneng. | Arep oleh prakara. |
| 12 - 2 | Oleh kauntungan. | Oleh kasenengan. |
| 2 - 4 | Kedhayohan. | Ana wanita teka. |
| 4 - 6 | Oleh kauntungan. | Wong tuwa utawa sadulur arep teka. |
B. Malam Hari (Bengi)
| Jam | Kiwa (Kiri) | Tengen (Kanan) |
|---|---|---|
| 6 - 8 | Dhayoh teka seneng. | Dhayoh teka ngrukun becik. |
| 8 - 10 | Ana wong gedhe teka. | Ana papriksan prakara. |
| 10 - 12 | Oleh pitulungan wong. | Diundang slametan. |
| 12 - 2 | Arep susah. | Arep dijaili wong. |
| 2 - 4 | Wong adoh teka. | Oleh kesenengan. |
| 4 - 6 | Ana dhayoh wong gedhe. | Oleh rijeki. |
🥵 NO. 230: NGALAMATE RAI KRASA PANAS
Firasat wajah terasa panas
| Jam | Awan (Siang) | Bengi (Malam) |
|---|---|---|
| 7 - 8 | Katekan sanak ngrembuk becik. | Ana wong munjung (Kirim makanan). |
| 9 - 10 | Katekan wong ngajak ala. | Munggah drajate utawa olèh rijeki gedhé. |
| 11 - 12 | Katekan wanita utawa réwange lunga. | Oleh kabegjan lan seneng. |
| 1 - 2 | Ana dhayoh ala sejane. | Arep kelangan barang. |
| 3 - 4 | Ana dhayoh sumedya ngapusi. | Katekan sadulur rembugan becik. |
| 5 - 6 | Sanak teka rembugan becik. | Arep suka-suka, nanging banjur kena prakara. |
🤧 NO. 231: NGALAMATE WAING (BERSIN)
Firasat bersin yang tidak semestinya (tiba-tiba)
| Jam | Awan (Siang) | Bengi (Malam) |
|---|---|---|
| 7 - 8 | Arep mangan énak utawa lulungan. | Diunggah-unggahi wanita. |
| 9 - 10 | Ketekan wong becik rembugé. | Kelebon maling nanging konangan. |
| 11 - 12 | Kedhayohan ngajak padu. | Diunggah-unggahi wanita. |
| 12 - ... | Nampa kabegjan lan kaundang bojana. | Ana wanita teka. |
| 3 - 4 | Diajak padu. | Ana dhayoh nggawa pangan. |
| 5 - 6 | Kadhayohan rembugan tanpa paedah. | Tampa rijeki akèh. |
💐 NO. 232: NGALAMATE KATEMUNE PANGANTEN
Pertanda buruk dalam pesta pernikahan
Yen sajroning pasamuan katemuning panganten:
- Panganggoné panganten lanang/wadon ana kang runtuh.
- Rerengganing omah (hiasan) kang cumanthèl ing tembok/gedheg ana kang tiba.
- Barang pecah kang pecahé mau kalebu aèng (aneh) utawa diyame mati.
- Ana lalakon kahanan kang aneh.
Makna: Iku dadi ngalamat panganten mau bakal nemu sambékala kang andadekake pepisahan (pegat).
🦎 NO. 233: NGALAMATE KATIBAN CECAK
Firasat kejatuhan cicak
- Kepala: Sing sapa katiban cecak sirahe, wong mau bakal sirna kamulyané utawa kabungahane 8 prakara.
- Aib: Utawa arep kawirangan gedhe, marga wadone kena godha banjur laku sedhèng.
Tabel Firasat Kejatuhan
| Jam | Awan (Siang) | Bengi (Malam) |
|---|---|---|
| 7 - 8 | Arep kelangan lan lara awake. | Dikongkon ngedolaké barang. |
| 9 - 10 | Ana wong sumedya ngarah. | Oleh pagawéyan saka wong liya. |
| 11 - 12 | Katekan sanak nulung kabecikan. | Katekan sadulur adoh. |
| 12 - 3 | Yen lulungan bakal padu. | Kelangan barang. |
| 3 - 4 | Olèh rijeki akèh. | Sadulure kena prakara. |
| 5 - 6 | Kedhayohan arep ngarah barang. | Katekan sanak mangan enak. |
👕 NO. 234: NGALAMATE KLAMBI TIBA
Firasat baju jatuh dari gantungan (sampiran/canthelan)
(Isi tidak tercantum spesifik dalam dokumen, lanjut ke No 235)
🌋 NO. 235: NGALAMATE LINDHU
Makna gempa bumi berdasarkan bulan Jawa
- Sura:
- Siang: Akeh lelara lan prihatin.
- Malam: Larang pangan.
- Sapar:
- Siang: Akeh wong padha ngalih panggonan.
- Malam: Wong padha kapenak, kewan ora kurang rarambanan.
- Mulud:
- Siang: Akeh uwong pitenahan (saling fitnah).
- Malam: Akeh udan angin.
- Rabingulakir:
- Siang: Akeh wong pasulayan lan papati (pertengkaran & kematian).
- Malam: Akeh prahara, udan angin, wong akèh nikmat.
- Jumadilawal:
- Siang: Wong padesan akeh pasulayan, pitenah lan kadurjanan.
- Malam: Palagumantung padha gogrog, katiga dawa, panas banget.
- Jumadilakir:
- Siang: Akeh maksiyat, katiga dawa.
- Malam: Wong padha tentrem atine.
- Rejeb:
- Siang: Pageblug raja kaya (ternak).
- Malam: Ing padesan akèh durjana, banjur padha ngalih panggonan.
- Ruwah:
- Siang: Akeh lelara lan larang pangan.
- Malam: Akeh wong seneng lan murah sandhang pangan.
- Pasa:
- Siang: Wong padésan padha tukaran.
- Malam: Wong padésan akèh padha ngalih panggonan.
- Sawal:
- Siang: Wong padésan padha prihatin.
- Malam: Wong padésan padha tukaran, akeh kang mbangkang préntah.
- Dulkaidah:
- Siang: Akeh supatané wong tuwa, wong agung padha sulaya, wong padésan akeh padha lali maring wong tuwane.
- Malam: Akeh wong mati lan ngalih nagara.
- Besar:
- Siang: Ana pageblug, akèh dukacipta.
- Malam: Akeh udan sarta nemu raharja suka slamet sakabehe.
🌑 NO. 236: NGALAMATE GRAHANA
Makna gerhana matahari atau bulan berdasarkan bulan Jawa
- Sura: Akeh reretu, wong padha mungkir marang Allah.
- Sapar: Akeh angin pancawara, larang udan, larang beras pari.
- Mulud: Akeh udan angin sindhung riwut, tatanduran akèh rusak ing padesan katrajang pageblug, akèh wong mati, wong agung prihatin.
- Rabingulakir: Akeh rurusuh, wong sugih susah, wong miskin akeh ngalih panggonan.
- Jumadilawal: Akeh kilat tatit liliweran, banjir bandhang, akeh dahuru.
- Jumadilakir: Nemu harja, tan ana sakara-kara.
- Rejeb: Ana paprangan, akèh durjana paceklik.
- Ruwah: Ratu lan wadyabala sulaya, suda rijekine.
- Pasa: Wong padha bungah-bungah nanging banjur ana pageblug.
- Sawal: Akeh barat gedhé, panggedhé padha tukaran, akeh lelara lan pepati.
- Dulkangidah: Akeh prahara sindhung riwut, akèh pitenah, para prajurit padha kerengan lan rowang.
- Besar: Allah paring rahmat murah sandhang pangan.
💳 NO. 237: WECANE SAYIDA HUREROT
Nubuat khusus tentang gerhana matahari/bulan
- Tahun Dal (Tgl 15 Rejeb): Senin/Malam Senin jam 2, habis separuh.
- Makna: Sakehing nagara padha raharja, para dagang akeh untunge.
- Tahun Bé (Tgl 15 Sura): Siang/Malam (jam 11 atau 1), gerhana habis total.
- Makna: Akeh lelara (banyak penyakit).
- Tahun Wawu (Tgl 15 Pasa): Sabtu/Malam Sabtu jam 8 atau 11, habis separuh/total.
- Makna: Sakehing nagara bakal padha santosa, akèh wong padha oleh pangkat.
- Tahun Alip (Tgl 15 Sa'ban): Akad/Malam Akad jam 9 atau 11, habis separuh.
- Makna: Para Ratu gedhe-gedhe padha paprangan (perang).
- Tahun Ehe (Tgl 15 Sapar): Selasa/Malam Selasa jam 8 atau 10, habis separuh.
- Makna: Wong wadon duwe anak akeh kang mati, nanging negarane santosa, murah beras pari.
🛁 NO. 238: ADUS LAN SALAT GRAHANA
Tata cara ritual saat gerhana
1. Niat Mandi (Adus):
Nawétu gusula likusufil komori ilahi tangala.
2. Salat Sunnah Gerhana:
- Dikerjakan setelah mandi.
- Niat: Usoli sunatan likusufil komari rokngataheni tangala, allahuakbar.
- (Catatan: Jika gerhana matahari, ganti "komari" dengan "samsi").
3. Tata Cara Salat:
- Dua rakaat.
- Rakaat Pertama: Takbir -> Iftitah -> Al-Fatihah -> Surat -> Rukuk -> Bangun dari rukuk -> Baca Al-Fatihah lagi & Surat -> Rukuk lagi -> Sujud.
- Rakaat Kedua: Sama seperti rakaat pertama (dua kali rukuk, dua kali baca Fatihah/Surat).
- Diakhiri Tahiyat dan Salam.
🌠 NO. 239: NGALAMATE LINTANG KUMUKUS
Makna kemunculan komet (bintang berekor) berdasarkan arah
- Wetan (Timur): Ratu prihatin, Bupati susah, desa rusak, banyak hujan, beras murah, emas mahal.
- Kidul Wetan (Tenggara): Ratu seda (wafat), orang desa pindah, hujan jarang, buah rontok, penyakit (pagering).
- Kidul (Selatan): Ratu seda, Bupati bertengkar, hujan banyak, buah menjadi, beras murah, kerbau/sapi murah, orang desa prihatin.
- Kidul Kulon (Barat Daya): Ratu seda, orang desa dapat kebaikan, buah menjadi, beras murah, kerbau/sapi banyak mati.
- Kulon (Barat): Ratu jumeneng (naik tahta), orang desa senang, banyak hujan, tanaman tulus, beras murah.
- Lor Kulon (Barat Laut): Ratu rebutan kekuasaan, Bupati bertengkar, desa prihatin, hujan badai petir, gerhana, ternak mati, beras mahal, emas murah.
- Lor (Utara): Ratu kewuhan pamarentahé (kesulitan memerintah), Bupati bertengkar, banyak kematian, desa susah, kurang hujan, beras mahal, emas murah.
- Lor Wetan (Timur Laut): Ratu ditinggal tentara, Bupati banyak mati perang, desa rusak, rakyat prihatin, beras mahal, ternak murah, buah menjadi.
✨ NO. 240: NGALAMATE LINTANG CAHYA
Siklus kejayaan dan kehancuran bangsa (Cakra Manggilingan)
-
Prinsip: Sebuah bangsa yang sedang asor (kalah/jajah), jika wilayahnya sudah disinggahi Lintang Cahya sebanyak 4 kali, maka bangsa itu akan mulai unggul/mulya. Sebaliknya, bangsa yang sedang unggul, jika sudah disinggahi 4 kali, akan gilir gumanti menjadi asor.
-
Siklus Waktu: Lintang Cahya muncul/beredar setiap 85 tahun sekali.
-
Perhitungan Sejarah Jawa:
-
Abad 15: Majapahit rusak.
-
Abad 16: Masuk penjajahan Belanda (Zaman Sultan Agung). Tanah Jawa mulai "surem drajade".
-
Masa Penjajahan: Sekitar 350 tahun.
-
Rumus: 85 tahun x 4 ambalan = 340 tahun.
-
Kesimpulan:
-
Lintang Cahya ke-4 jatuh pada Oktober 1948.
-
Menurut hitungan ini, Tanah Jawa (Indonesia) mulai saat itu "mumbul drajade" (naik derajatnya) dan pulih kembali kejayaannya seperti zaman Majapahit.
⚡ NO. 241: GEBYARING KILAT TANPA MENDHUNG
Firasat kilat menyambar saat langit cerah
- Wetan: Akeh udan, kawula akèh kasusahan.
- Kidul Wetan: Akeh lalara lan papati.
- Kidul: Murah sandhang pangan, kewan tulus, kawula ayem tentrem.
- Kidul Kulon: Tanpa sakara-kara (biasa saja).
- Kulon: Larang udan, nanging wohwohan akèh metu.
- Lor Kulon: Nagara kreta, kawula ayem tentrem.
- Lor: Arep ana perang gedhe, priyagung lan kawula susah.
- Lor Wetan: Larang udan, larang pangan, nagara dahuru, akeh lalara.
Doa saat melihat kilat:
Subkana manyuri kumul barko kaufan watomanga.
⛈️ NO. 242: NGALAMATE GELAP NYAMBER
Firasat petir menyambar rumah
-
Makna: Jika petir menyambar rumah atau tanaman, pemiliknya akan katiban wahyu jinunjung pangkat (mendapat wahyu kenaikan pangkat/derajat).
-
Syarat (Sedekah):
-
Daging kerbau lengkap (kepala, otak, jeroan, dll) meski sedikit asal lengkap.
-
Kain jarik selembar.
-
Uang 4 reyal.
-
Jika tidak sedekah, bisa kesusahan terus menerus (mindeng).
-
Doa:
Subkana manyusabiku rokdu bikamdhihi walmalaikatu minkifatèhi.
Mantra Penolak Petir (Saat Hujan Badai):
Kaki banyu kawa, kaki buyut buta kakawah, buta embeng-embeng, kaki s entek waja, aja sira sudi gawe, ingsun anak putumu. Ingsun wis weruh aranira, sira sang ratu langlang buwana kang ngideri jagad... Si ontang-anting putihe sipat ingsun, si ontang-anting nyata putih sipate.
(Lalu ikat tiang rumah dengan tali murni sambil niat mengikat petir/bukan tiang, mengaku cucu Ki Ageng Sela, dan sebar nasi garam di halaman).